Liever opvoeden dan Ritalin laten slikken

Dinsdag 28 april 2015 in NRC Handelsblad.

ADHD-kind is vaak gevolg van onmacht bij de opvoeders

Door ASTRID BOON.

Ritalin wordt te vaak voorgeschreven, vinden jeugdpsychiaters (17/4, p. 6). Ouders zijn daarentegen blij met dit middel. Hun kind gooit niet meer met het bestek tijdens het eten . Mijn vraag is of er niet te vroeg ADHD-onderzoek wordt gedaan en Ritalin wordt ingezet. Zijn voor die tijd wel alle denkbare pedagogische technieken ingezet? Te vaak zie ik bij impulsief of ongeconcentreerd gedrag geen tekort bij het kind, maar pedagogische onmacht bij de opvoeders.

Leerkrachten die te maken krijgen met hardnekkig druk en ongeconcentreerd gedrag, grijpen te weinig in. Door een gebrek aan duidelijke grenzen wordt het gedrag steeds moeilijker hanteerbaar. ‘Alles’ is geprobeerd maar ‘niets’ helpt, meldt de school dan en adviseert een onderzoek naar ADHD. Ongeruste ouders en leerkrachten vullen de ADHD-vragenlijsten in. Steeds vaker wordt na de diagnose Ritalin voorgeschreven.

Zijn er geen andere manieren waarop men het gedrag van een bestekgooiende vierjarige kleuter kan ombuigen? Jo Frost zou er raad op weten, de Britse Supernanny die de ouders vaak effectieve pedagogische technieken aanreikt. In Nederland wordt ze vreemd genoeg door menig pedagoog bekritiseerd. Frost zou de ouders adviseren om het kind, zodra het met bestek gooit, even apart te zetten en het later weer een kans te geven netjes mee te eten. Weer gooien? Nogmaals even apart. Niet meer gooien? Dan wordt er geprezen en beloond.

Kun je zonder Ritalin bij ADD? Jawel. Bij Tim uit 2 vwo bijvoorbeeld, die halverwege het jaar een zittenblijversrapport had. Tim had last van concentratieproblemen, onder meer tijdens het leren thuis. Omdat zijn gedachten altijd afdwaalden, zat zijn moeder tijdens het leren alle dagen naast hem een boek te lezen. Dat vond hij fijn en het hielp ook wel, maar gezien de cijfers nog niet voldoende. Zijn moeder keek regelmatig op van haar boek en nam waar dat hij toch regelmatig voor zich uit zat te kijken of zijn aandacht bij iets anders had.

Als experiment is het volgende afgesproken. Als zijn moeder opkeek en hij zat dan naar iets anders te kijken, werd dat genoteerd. Elke keer gingen er 5 minuten af van de tijd dat hij mocht gamen. Die maximale gametijd wilde Tim heel graag houden. De resultaten werden meteen beter en uiteindelijk is hij in 4 VWO beland. Toen is er alsnog onderzoek gedaan naar ADD. Daarvan bleek sprake. Twee jaar heeft hij zonder Ritalin, en dus zonder risico’s voor problemen met groei, kunnen studeren.

Orthopedagoog, Amsterdam

 

Een versie van dit artikel verscheen op dinsdag 28 april 2015 in NRC Handelsblad.
Op dit artikel rust auteursrecht van NRC Media BV, respectievelijk van de oorspronkelijke auteur.

Radio 1 – Strafregels terug in onderwijs!

23 oktober 2013

Het is het gebruikelijke ochtendritueel in een gemiddeld klaslokaal ergens in Nederland: “Jongens, goedemorgen en fijn dat jullie er zijn! Maar het is hier geen cafetaria, dus graag niet eten, niet drinken, geen jassen aan. En zet je petje even af alsjeblieft en stop ook je Ipod meteen weg..” En dan is de klas nog niet eens begonnen. Kijk hoe anno 2013, een leraar een groep tieners in bedwang probeert te houden. En heb medelijden. In de hoek zetten, nablijven, gesprekken met de ouders voeren. Het lijkt allemaal niet het paardenmiddel tegen wangedrag van scholieren. Dat zijn strafregels wel. Slimme strafregels, die direct te maken hebben met het gedrag van de overtreder. Eenvoudig, duidelijk en probaat. Ik ben vóór! Strafregels in de klas zijn een goed idee!

http://www.radio1.nl

Niet leerlingen, maar volwassenen moeten pesten indammen

Pesten staat volop in de belangstelling sinds het dit schooljaar (2013) bij enkele tieners mogelijk (mede) tot zelfdoding heeft geleid. Uit onderzoek blijkt dat pesten in 2012 intensiever is geworden: het aantal pesters neemt af maar zij maken meer slachtoffers. Staatssecretaris Dekker wil dat scholen pestgedrag terugdringen met een bewezen effectieve aanpak. Maar welke dan?

Als we de pestprogramma’s op de website van het Nederlands Jeugd Instituut (http://www.nji.nl) bestuderen, zien we hoeveel tijd en geld op scholen worden verspild aan benaderingen die niet bewezen effectief zijn.
Meestal stopt het pesten slechts gedeeltelijk of tijdelijk. De nieuwste trend is een training aan hele klassen, waarbij leerlingen leren om elkaar aan te spreken op pestgedrag. Maar ook daarvan mogen wij niet te veel verwachten, want het pesten gaat daarna in 60% van de gevallen gewoon door.

Dat laatste is niet verbazingwekkend. Uit schriftelijke leerling-enquêtes in het Voortgezet Onderwijs over de omgangssfeer in de klas blijkt dat meerdere klasgenoten bij onprettig gedrag daar regelmatig iets van zeggen. Echter, bij de vraag of dat helpt, schrijven zij vrijwel allemaal: ‘Nee, even later gebeurt het weer.’ Of: ‘Nee, want dan krijg ik zelf een snauwerige opmerking terug.’

Lees verder: http://rozenbergquarterly.com

 

‘Schorsen? Lastpakken zijn meer geholpen met strafregels op school’

cropped-regels_scan.jpgVijfduizend keer werd een leerling geschorst in het afgelopen schooljaar. ‘Stop ermee, want het werkt niet’, schrijft orthopedagoog Astrid Boon. ‘Scholen doen er goed aan eerst minder schadelijke straffen op te leggen, alvorens leerlingen het recht op onderwijs te ontzeggen.’

De Inspectie van Onderwijs rapporteerde over schooljaar 2011-2012 vijfduizend schorsingsmeldingen, die vooral betrekking hadden op VMBO-leerlingen van 13 en 14 jaar. Zij missen veel vaker lessen dan hun leeftijdsgenoten op HAVO en VWO. Gemiddeld verliest een leerling per schorsing drie dagen onderwijs. In totaal gaat het dus gemiddeld om 15.000 gemiste lesdagen.

Scholen hopen dat lastpakken na dit zware geschut ophouden lessen te verstoren, personeel uit te schelden of medescholieren te slaan en te schoppen. Ze moesten beter weten. Veel leerlingen vinden een schorsingsstraf vaak ‘reuze meevallen’. Ze zijn even verlost van schoolwerk en krijgen aandacht van volwassenen. Geen wonder dat ze vaak niet lang daarna opnieuw tegen een schorsing aanlopen. Landelijk neemt het aantal lesverwijderingen en schorsingen dan ook toe naarmate het schooljaar vordert. Deze sancties maken steeds minder indruk en worden daardoor steeds minder effectief.

Nog zorgwekkender is dat uit de cijfers van de Inspectie van Onderwijs blijkt dat de afgelopen negen jaar het aantal schorsingen met meer dan de helft is toegenomen. Steeds vaker missen leerlingen zoveel lesstof dat ze hun leerachterstand moeilijk meer in kunnen halen. Resultaten en motivatie kelderen. Zittenblijven en schoolverlaten zonder diploma dreigt.

Lees verder op Volkskrant.nl

“Te gezellig in de les”

gezellig_omslagReactie van een lezer op ‘Te gezellig in de les’:

“Ook een kleine school, zonder didactiekdwang, met relatief wat betere salarissen, en waar docenten veel invloed hebben, biedt geen garantie op het normaal je werk kunnen doen. Sommige klassen of zelfs jaarlagen staan bol van de ordeproblemen. In het begin zoek je de oorzaak en de oplossing nog bij jezelf, totdat je op een gegeven moment denkt: schoolleiding, zoek het maar lekker zelf uit; ik geef alleen nog les aan jaarlagen en klassen die nog wél behoorlijk functioneren, en anders neem ik wel een baan op een particuliere school of buiten het onderwijs.

Zonder dat ik het wist was al in maart van dit jaar het boek “Te gezellig in de les” van Leo Prick (welbekend) en Astrid Boon (de pedagoge van de strafregels) uitgekomen. Drie weken gelden stuitte ik er bij toeval op. Via Google trof ik er nog niets over aan op de BON-website. Het komt niet vaak voor dat ik een boek na lezing meteen nóg een keer lees en met een blocnote onder handbereik aantekeningen maak. Dit fantastisch heldere boek ontleedt precies waar de ordeproblemen, waar dus ook de wél ervaren docenten in Nederland veel te veel mee te maken hebben, op de scholen vandaan komen, en langs welke wegen er aan een oplossing gewerkt kan worden.”

Lees verder op: Beter Onderwijs Nederland

Te gezellig in de les (Uitgeverij Augustus)